Nhiều phụ huynh thấy con mình ngại toán ngay từ những năm đầu tiểu học. Có bạn nhỏ sợ con số, có bạn làm được bài nhưng không hiểu vì sao đúng. Chúng tôi tổng hợp 10 câu hỏi được hỏi nhiều nhất về toán tuổi thơ. Câu trả lời dựa trên cách làm quen với toán qua trò chơi, đồ vật thật và những buổi trò chuyện ngắn ở nhà. Bạn có thể đọc theo thứ tự, hoặc chọn câu nào đang gặp với con.
Toán tuổi thơ là gì?
Toán tuổi thơ thường chỉ những bài toán vui, câu đố và trò chơi giúp trẻ làm quen với số, hình và logic. Điểm khác biệt nằm ở cách học. Trẻ học bằng hình ảnh, đồ chơi và tình huống quen thuộc, không bắt đầu bằng công thức khô khan. Khi con thấy bài toán giống một câu chuyện, con sẽ muốn nghe tiếp.
Hiểu theo nghĩa đó, toán tuổi thơ không thay thế chương trình ở lớp. Nó đóng vai trò như phần đệm, giúp con có hứng thú trước khi bước vào bài tập chính. Một buổi chơi mười phút đôi khi giúp con nhớ lâu hơn một tiếng ngồi làm bài.
Con mấy tuổi thì nên bắt đầu?
Không có một độ tuổi cố định cho mọi trẻ. Ở bậc mầm non, bạn có thể bắt đầu bằng việc đếm đồ chơi, so sánh cái to cái nhỏ hoặc xếp bát đĩa theo thứ tự. Những việc này nghe đơn giản nhưng đặt nền cho tư duy số. Khi lên lớp một, con đã có thể làm quen với phép cộng, trừ trong phạm vi nhỏ qua tình huống thật.
Ví dụ, khi chia kẹo cho hai anh em, bạn hỏi con: nếu thêm một viên thì mỗi bên có mấy viên? Câu hỏi nhẹ nhàng như vậy, nhưng con đang luyện phép cộng mà không hề thấy mình đang học.
Con ghét học toán, có nên ép không?
Chúng tôi khuyên bạn đừng ép. Khi bị ép, trẻ thường gắn toán với cảm giác căng thẳng, và cảm giác đó đi theo con rất lâu. Hãy thử đổi cách tiếp cận trước. Chơi cờ cá ngựa để đếm bước, đi dạo rồi đếm số cửa hàng, hoặc để con đóng vai người bán hàng trong góc bếp nhỏ.
Nếu sau vài tuần con vẫn sợ, hãy trò chuyện với giáo viên chủ nhiệm. Cô giáo thường biết con gặp khó ở phần nào. Đôi khi chỉ là một khái niệm chưa rõ, không phải con kém.
Có nên cho con học thuộc bảng cửu chương sớm?
Nên hiểu trước, thuộc sau. Nếu trẻ chỉ học thuộc lòng, con dễ quên khi đổi sang dạng bài khác. Hãy cho con thấy ba nhóm bốn viên bi là mười hai viên, rồi mới đọc bảng. Khi con hiểu vì sao 3 nhân 4 bằng 12, con sẽ tự suy ra được khi quên.
Bạn có thể đọc thêm cách làm này trong bài dạy con hiểu phép nhân trước khi học thuộc bảng cửu chương, bài có nhiều ví dụ đời thường hơn.
Phụ huynh không giỏi toán có kèm con được không?
Được. Bạn không cần biết mọi đáp án. Điều con cần nhất là có người lắng nghe cách con suy nghĩ. Khi con làm sai, đừng vội sửa. Hãy hỏi: con kể bước đầu tiên con làm đi. Cách hỏi này giúp con tự thấy chỗ sai, còn bạn cũng học thêm cùng con.
Việc cùng con giải bài cũng giúp người lớn nhớ lại những kiến thức đã quên từ lâu. Đó là một phần thú vị của việc đồng hành.
Làm sao giải thích phân số cho trẻ dễ hiểu?
Bắt đầu từ thứ con nhìn thấy được. Một chiếc bánh cắt đôi, cắt tư để con thấy mỗi phần bằng nhau. Sau đó mới gọi tên phần bằng nhau, rồi viết số. Con sẽ hiểu tử số là số phần con đang có, còn mẫu số là tổng số phần đã chia.
- Gấp giấy thành hai, bốn phần, tô màu một phần để con nhìn thấy.
- Chia cam hoặc bánh giữa hai người, hỏi mỗi người nhận được bao nhiêu.
- Đặt hai phân số cạnh nhau, hỏi con phần nào to hơn khi nhìn hình.
Lối tiếp cận này đi chậm nhưng bền. Bạn có thể xem thêm cách giải thích phân số cho trẻ tiểu học để có thêm ví dụ tương tự.
Chơi bài số có giúp con tính nhanh hơn không?
Có, nếu chơi đều và không so đo với bạn bè. Trò chơi bài số giúp con quen với việc nhìn nhanh rồi phản xạ cộng hoặc trừ. Con không cần ghi nhớ công thức, con chỉ cần thấy con số và nghĩ ngay ra kết quả.
Tuy vậy, đừng kỳ vọng sau một buổi con đã nhanh như máy tính. Chơi mười phút mỗi ngày trong vài tuần thường dễ thấy thay đổi hơn so với chơi dồn một buổi dài. Nếu con mệt, hãy dừng lại. Chơi là để vui, không phải để thi.
Bạn có thể tham khảo thêm trò chơi bài số giúp trẻ luyện phản xạ cộng trừ nhanh để chọn luật chơi hợp với con.
Học toán tư duy online có hiệu quả không?
Có thể, nhưng phụ thuộc vào cách tổ chức. Học online giúp con gần gũi với giáo viên ở xa và tiết kiệm thời gian đi lại. Tuy vậy, con cần thời gian nghỉ giữa các tiết và một chỗ ngồi đủ ánh sáng.
Trước khi đăng ký dài hạn, hãy xin buổi học thử. Quan sát xem con có được hỏi, được cầm bút và được tương tác hay không. Lớp chỉ ngồi nghe qua màn hình thường khó giữ sự chú ý của trẻ nhỏ.
Học toán tại nhà cần chuẩn bị gì?
Bạn cần một góc học yên tĩnh, vài đồ dùng đơn giản như que tính, bút chì, tẩy và giấy ô li. Đồ vật có thật giúp con hiểu nhanh hơn nhiều so với bảng đen. Hạt đậu, viên sỏi hay nắp chai đều dùng được để đếm.
Quan trọng hơn là lịch học ngắn và đều. Khoảng ba mươi phút mỗi tuần, chia thành nhiều buổi nhỏ, thường tốt hơn một buổi dài rồi bỏ trống cả tháng. Hãy để con tự chọn giờ học trong khung giờ đã thống nhất. Được chọn giúp con hợp tác hơn.
Nếu nhà có nhiều anh chị em, bạn nên tách bàn học và khung giờ riêng cho từng bé. Đôi khi chỉ một chiếc bàn gấp là đã đủ.
Tài liệu toán nào đáng tin để tham khảo?
Hãy chọn tài liệu có lời giải rõ ràng, có hình minh họa và ghi độ tuổi phù hợp trên bìa. Tránh tài liệu chỉ có đáp án mà không có cách làm. Một tài liệu tốt sẽ đưa con từ dễ đến khó, và có phần ôn lại kiến thức cũ.
Bạn cũng có thể tìm thêm nguồn tài liệu tham khảo cho phụ huynh, rồi tự thử vài bài để xem dạng nào hợp với con. Đừng mua quá nhiều một lúc. Con học hết một cuốn rồi mới cần cuốn tiếp theo.
Lời cuối dành cho phụ huynh
Toán tuổi thơ không phải một cuộc đua. Con học mỗi ngày một chút, có người bên cạnh lắng nghe, thường sẽ đi được xa hơn bạn tưởng. Nếu còn câu hỏi khác, bạn cứ trao đổi với giáo viên của con. Hai bên cùng hiểu con sẽ giúp việc học nhẹ đi rất nhiều.
