Mỗi tuần, đội ngũ chúng tôi đều nhận được những tin nhắn tương tự: “Con nhà mình sợ toán quá, phải làm sao đây?” Nhiều phụ huynh tìm kiếm tài liệu và mẹo học toán hiệu quả nhưng vẫn loay hoay trước hàng chục lựa chọn.
Có gia đình đã mua cả chồng sách bài tập, có người tải hàng chục ứng dụng về máy cho con. Thế nhưng con vẫn ngồi trước bàn học với vẻ mặt mệt mỏi và làm bài qua loa cho xong chuyện.
Chúng tôi hiểu cảm giác ấy, vì chính đội ngũ cũng từng loay hoay tìm tài liệu phù hợp khi đồng hành cùng nhiều lớp học và nhiều gia đình. Bài viết này chia sẻ 5 tiêu chí mà chúng tôi dùng để chọn tài liệu cho con. Đây là kinh nghiệm rút ra từ quan sát thực tế, không phải cảm tính hay lời quảng cáo.
Vì sao chọn đúng tài liệu lại quan trọng đến vậy?
Một cuốn sách hay một ứng dụng không tự động giúp trẻ giỏi toán. Điều quyết định nằm ở chỗ tài liệu đó có khớp với cách con đang suy nghĩ hay không.
Chúng tôi từng gặp một bé lớp 2 học rất chăm chỉ. Bé làm hết các bài trong cuốn sách nâng cao, nhưng vẫn không hiểu thế nào là phép trừ có nhớ. Lý do khá đơn giản: cuốn sách được viết cho trình độ cao hơn con nhiều, lời giải thích đi quá nhanh và gần như không có ví dụ gần gũi nào.
Khi tài liệu đúng tầm, con học nhẹ nhàng hơn hẳn. Con không cần bị ép buộc hay bị mắng mỏ mỗi tối, chỉ cần đúng công cụ và đúng cách tiếp cận.
Tiêu chí đầu tiên: phù hợp với trình độ thực tế của con
Đây là tiêu chí quan trọng nhất nhưng cũng dễ bị bỏ qua nhất. Nhiều phụ huynh chọn theo độ tuổi in trên bìa sách. Tuy nhiên, mỗi đứa trẻ tiếp thu với tốc độ khác nhau. Có bé sáu tuổi đã làm tốt phép cộng trừ trong phạm vi 100, nhưng cũng có bé bảy tuổi cần ôn lại phạm vi 20 cho thật vững.
Cách chúng tôi thường gợi ý là cho con làm thử vài bài trước khi mua cả bộ. Nếu con tự làm được khoảng 70 đến 80% mà không cần trợ giúp, tài liệu đó đang vừa sức. Nếu con loay hoay quá lâu hoặc đoán mò đáp án, nên quay lại củng cố nền tảng trước.
Tiêu chí thứ hai: có hình ảnh và ví dụ gần gũi
Trẻ nhỏ học toán qua hình ảnh và trải nghiệm cụ thể nhiều hơn là qua những ký hiệu trừu tượng. Một tài liệu tốt sẽ dùng những thứ quen thuộc như quả táo, viên kẹo hay con búp bê để minh hoạ cho phép tính.
Đội ngũ từng thử áp dụng cách giải thích khái niệm toán học bằng ngôn ngữ trẻ em với một nhóm học sinh lớp 1. Các con nhớ bài lâu hơn hẳn so với những nhóm học thuộc công thức một cách máy móc.
Khi chọn tài liệu, phụ huynh nên lật ngẫu nhiên vài trang. Nếu trang sách dày đặc chữ số, ít hình vẽ, con sẽ nhanh chán.
Tiêu chí thứ ba: có trò chơi và hoạt động thực hành
Học toán không nên chỉ dừng ở việc làm bài trên giấy. Những tài liệu hiệu quả thường kết hợp trò chơi, đố vui và các hoạt động vận động nhẹ giữa các bài học.
Đội ngũ đã tổng hợp khá nhiều bài tập và trò chơi toán tư duy nhẹ nhàng mà phụ huynh có thể áp dụng ngay tại nhà:
- Dùng que tính để đếm số và làm quen phép cộng trừ.
- Chơi trò đi chợ để luyện cộng trừ tiền.
- Xếp hình để làm quen với hình học cơ bản.
Khi con chơi cùng, phụ huynh dễ quan sát con đang hiểu đến đâu và còn vướng ở chỗ nào. Điều này hữu ích hơn nhiều so với việc chỉ nhìn vào điểm số.
Tiêu chí thứ tư: lộ trình rõ ràng, tăng dần độ khó
Một tài liệu tốt cần có cấu trúc mạch lạc. Bài trước làm nền cho bài sau, độ khó tăng dần theo từng chương chứ không nhảy cóc.
Chúng tôi từng thấy vài bộ sách gộp quá nhiều dạng bài vào cùng một chương. Con vừa học xong phép nhân đã phải giải ngay bài toán có lời văn phức tạp, dễ khiến con nản.
Khi xem tài liệu, hãy đọc mục lục trước. Một lộ trình hợp lý thường đi từ nhận biết số, đến các phép tính cơ bản, rồi mới tới bài toán ứng dụng. Nếu sau mỗi chương có phần ôn tập thì đó là điểm cộng lớn.
Tiêu chí thứ năm: khuyến khích con tự suy nghĩ
Mục tiêu cuối cùng của việc học toán không phải là nhớ công thức, mà là hiểu bản chất vấn đề. Một tài liệu hay sẽ đặt câu hỏi mở, gợi ý để con tự tìm ra cách giải, thay vì đưa sẵn đáp án.
Chúng tôi từng áp dụng phương pháp khơi dậy tình yêu toán học từ bậc tiểu học cho một nhóm nhỏ học sinh. Thay vì giảng ngay công thức, giáo viên đặt câu hỏi để các con tự khám phá. Nhiều bé không còn sợ những dạng bài chưa từng gặp vì đã quen tự suy luận.
Một buổi chiều cùng phụ huynh chọn sách
Có lần, một chị phụ huynh mang đến ba cuốn sách toán và hỏi nên chọn cuốn nào cho con trai đang học lớp 3. Cả ba đều được quảng cáo là giúp con giỏi toán nhanh chóng. Chúng tôi đề nghị chị cho con làm thử mỗi cuốn khoảng năm bài rồi quan sát phản ứng của con.
Kết quả khá thú vị. Cuốn chị định mua ban đầu lại là cuốn con làm chậm nhất và tỏ ra khó chịu. Trong khi đó, cuốn ít được nhắc đến hơn lại khiến con hào hứng, thậm chí tự làm thêm bài chưa được giao. Không có tài liệu nào tốt nhất cho mọi đứa trẻ, chỉ có tài liệu phù hợp nhất với từng con.
Vài mẹo nhỏ để việc học toán tại nhà nhẹ nhàng hơn
Ngoài việc chọn đúng tài liệu, cách phụ huynh đồng hành cũng ảnh hưởng lớn đến hiệu quả:
- Chia nhỏ thời gian học: với trẻ tiểu học, mỗi lần khoảng 15 đến 20 phút là vừa sức.
- Khen ngợi đúng lúc khi con làm đúng, thay vì chỉ chăm chăm sửa lỗi sai.
- Để con tự kiểm tra lại bài trước khi nhờ người lớn xem, giúp con dần tự chịu trách nhiệm với kết quả học tập.
Lời kết từ đội ngũ chúng tôi
Chọn tài liệu và mẹo học toán hiệu quả cho con chưa bao giờ là việc dễ dàng, nhưng cũng không quá phức tạp nếu phụ huynh có tiêu chí rõ ràng. Chúng tôi hy vọng năm tiêu chí trên giúp các gia đình bớt loay hoay. Điều quan trọng nhất vẫn là quan sát chính con mình, vì mỗi đứa trẻ có một nhịp học riêng.
Bạn cũng có thể tham khảo thêm top 10 câu hỏi thường gặp về toán tuổi thơ để hiểu rõ hơn những băn khoăn phổ biến, và ghé qua trang học toán cho học sinh tiểu học để so sánh thêm nguồn tài liệu tham khảo.
